Çin’in kuzeyindeki İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nde bulunan Ulanqab, “patates başkenti” ve “yulaf başkenti” kimliğinin yanına bilgi işlem merkezi kimliğini ekliyor. Şehir, bölgedeki rüzgâr ve güneş enerjisi potansiyelini veri merkezlerine güç sağlamak için kullanarak doğal koşullarını ekonomik büyümenin yeni itici gücüne çeviriyor. CGTN, bu dönüşümü ve ekoloji korumayla kurulan dengeyi ele alan bir makale yayımladı.
Ulanqab, Çin’in 2022’de başlattığı ulusal “Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi” projesinin ardından bilgi işlem altyapısına yatırımı hızlandırdı. Şehir, yeşil enerjiyle beslenen bir “token şehri” kurmayı hedefleyen üç yıllık kalkınma stratejisini 2025’in sonlarında duyurdu.
Resmî verilere göre Ağustos 2026 itibarıyla 109 bilgi işlem merkezi projesi için sözleşme imzalandı. Sektör, Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla %40,3 artışla 5,68 milyar yuan (yaklaşık 849 milyon dolar) gelir elde etti.
Xi’den yeşil bilgi işlem çağrısı
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, cuma günü Ulanqab ziyaretinde yeşil bilgi işlem gücü endüstrisini geliştirmek amacıyla bölgenin rüzgâr ve güneş enerjisi kaynaklarından daha iyi yararlanılması çağrısı yaptı. Xi ayrıca yüksek nitelikli kalkınma ile üst düzey çevre koruma arasında eşgüdüm sağlanması ve ekoloji korumaya öncelik veren yeşil kalkınma yoluna bağlı kalınması gerektiğini vurguladı.
İncelemeleri kapsamında Chahar Yüksek Teknoloji Geliştirme Bölgesi’ni ziyaret eden Xi, İç Moğolistan’ın “Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi” projesi kapsamındaki bir merkezin inşaatındaki ilerleme hakkında bilgi aldı. Tamamlanan projelerin verimli işletilmesini sağlama ve devam eden inşaatların zamanında bitirilmesi gerekliliğini dile getirdi.
Xi, verimli, yeşil ve güvenli kalkınma gerekliliklerinin titizlikle uygulanması ve yeşil bilgi işlem gücü endüstrisinin gelişiminin aktif biçimde teşvik edilmesi çağrısında da bulundu.
“Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi” projesi, ülkenin doğusundaki bilgi işlem talebini batıya yönlendirerek veri merkezlerinin dağılımını optimize etmeyi ve bölgesel kalkınmayı destekleyen eşgüdümlü bir ulusal bilgi işlem ağı kurmayı amaçlıyor. İç Moğolistan, bu girişim kapsamında kurulan sekiz ulusal bilgi işlem merkezinden biri.
Veri merkezleri güvenilir güç kaynaklarına, yüksek hızlı ağlara ve verimli soğutma sistemlerine ihtiyaç duyuyor. Ulanqab’ın yıllık ortalama sıcaklığı 4,3 santigrat derece; bu sayede şehir yılın yaklaşık 10 ayı boyunca doğal soğutmadan yararlanabiliyor. Bölge ayrıca zengin rüzgâr ve güneş enerjisi kaynaklarına ve görece düşük altyapı maliyetlerine sahip. Bu avantajlar, büyük veri şirketlerini birkaç yıl içinde şehirde bilgi işlem merkezleri kurmaya yöneltti.
Uluslararası İşletme ve Ekonomi Üniversitesi’nde ekonomi profesörü olan John Gong, CGTN’ye yaptığı açıklamada Çin’in yapay zekâ gelişimini desteklemek için Ulanqab’ın bölgedeki zengin yenilenebilir enerji kaynaklarını etkin biçimde kullandığını belirtti. Gong, ziyaretin Xi’nin teknolojik inovasyonun yanı sıra ekonomik büyümeyi de teşvik etmek amacıyla yerel kaynak avantajlarından yararlanan Ulanqab kalkınma modeline verdiği desteği vurguladığını ifade etti.
Sulak alan restorasyonu
Xi, cuma günü Huangqihai Gölü doğa koruma alanını da ziyaret ederek ekoloji korumaya yönelik yerel çalışmalar hakkında bilgi aldı, gölün kıyı şeridini ve gelgit düzlüklerini yerinde inceledi, bölgede yaşayan kuş türlerini gözlemledi.
Çin’in sulak alanları koruma kanununun tam olarak uygulanması, ekolojik kırmızı çizgilere sadık kalınması ve biyolojik çeşitliliğin güvence altına alınması gerektiğini vurgulayan Xi, tahrip olmuş sulak alan ekosistemlerinde insan müdahalesiyle desteklenen doğal restorasyona öncelik verilmesi ve restorasyon çalışmalarının bilimsel ve rasyonel yürütülmesi çağrısında bulundu.
Huangqihai, iklim faktörleri ve diğer etkenler nedeniyle bir dönem kurumaya yüz tutmuş bir kapalı havza gölüydü. Sulak alanı restore etmek için 1993’te ilçe düzeyinde bir doğa koruma alanı kuruldu; alan 2003’te özerk bölge düzeyine yükseltildi. Yıllar süren koruma ve restorasyon çalışmalarının ardından gölün suları ve çevresindeki bitki örtüsü canlanarak yaban hayatı açısından zengin bir yaşam alanına dönüştü.
Ulanqab, yeşil bilgi işlemden sulak alan restorasyonuna uzanan tabloda ekonomik büyüme ile ekoloji korumanın birlikte yürütülebileceğini gösteriyor. Doğal çevresini korurken yerel kaynak avantajlarını büyümenin itici güçlerine dönüştüren şehir, Çin’in yüksek nitelikli büyüme arayışında yeşil kalkınmanın ne kadar yerleşik bir unsur olduğuna işaret ediyor.
